Âm bật hơi và âm căng

Thêm một nét, thêm một luồng hơi

Hãy nghe 가 rồi 카, 다 rồi 타. Chữ mới chỉ hơn chữ cũ một nét, và nét ấy báo hiệu một luồng hơi mạnh bật ra cùng phụ âm. Đặt bàn tay trước miệng, bạn sẽ thấy hơi phả vào tay.

Đây là âm bật hơi. Người Việt đã có sẵn sự đối lập này trong cặp “t” và “th”: ㅌ rất gần với “th”. Còn ㅋ là âm “c” có thêm luồng hơi, lưỡi vẫn chặn hẳn rồi mới bật.

ㅋ không phải “kh” của tiếng Việt: “kh” là tiếng xát, lưỡi không chặn hẳn. Chữ Latinh ghi ㅌ là “t”, nhưng nó có bật hơi, khác chữ t tiếng Việt.

Hai âm bật hơi còn lại: ㅍ và ㅊ

ㅂ thành ㅍ, ㅈ thành ㅊ. Ý vẫn vậy: cùng vị trí phát âm, thêm một luồng hơi mạnh. Hãy nghe 바 rồi 파, 자 rồi 차.

ㅍ là hai môi khép rồi bật ra cùng hơi. Nó không phải “ph” của tiếng Việt, vì “ph” đọc bằng răng và môi dưới, không khép hai môi.

Bạn sẽ nghe nguyên âm sau âm bật hơi cất lên cao hơn một chút. Đó là hệ quả tự nhiên của phụ âm, không phải thanh điệu, và không cần học riêng.

Âm bật hơi trong từ thật

커피 cà phê, 코 mũi, 차 trà, 포도 nho, 치마 váy, 토마토 cà chua.

Khi đọc, hãy để hơi bật ra rõ ở ㅋ, ㅌ, ㅍ, ㅊ. Trong 포도, khối đầu có bật hơi còn khối sau thì không: ㄷ ở giữa hai nguyên âm nghe mềm. Trong 토마토, cả khối đầu lẫn khối cuối đều bật hơi.

Viết đôi: không hơi, cổ họng siết lại

Hãy nghe 가 rồi 까, 다 rồi 따. Chữ viết đôi là âm căng: cổ họng siết lại, phụ âm bật ra gọn, đanh, và hoàn toàn không có luồng hơi nào theo sau.

Chữ “c” và “t” của tiếng Việt cũng không bật hơi, nên là mốc khá gần cho ㄲ và ㄸ; âm căng chỉ siết chặt hơn. Cái mới với người Việt thật ra là âm thường ㄱ, ㄷ: lỏng hơn, mềm hơn, có lẫn một chút hơi. Hãy luyện tai để tách hai loại này.

Ba chữ đôi còn lại: ㅃ ㅉ ㅆ

ㅃ trong 빠 và ㅉ trong 짜 theo đúng cách trên: siết cổ họng, bật gọn, không hơi.

ㅅ thì khác một chút: nó không có bạn bật hơi, chỉ có cặp thường và căng. Hãy nghe 사 rồi 싸. Ở 사, tiếng xì nhẹ và có lẫn hơi thở. Ở 싸, tiếng xì sắc, mạnh, và nguyên âm vang lên ngay lập tức.

Âm căng trong từ thật

아빠 bố, 오빠 anh trai, 토끼 con thỏ, 아저씨 chú.

오빠 là từ người nữ dùng để gọi anh trai hoặc người nam lớn tuổi hơn mà mình thân. Cũng như tiếng Việt, tiếng Hàn gọi nhau bằng từ chỉ quan hệ, nhưng từ còn đổi theo giới tính của người gọi.

비싸요 nghĩa là “đắt”. Lúc này bạn hãy học nó như một từ trọn vẹn; phần đuôi sẽ được giải thích ở phần 3.

Ba loại đặt cạnh nhau

Giờ hãy nghe liền ba khối: 가, 카, 까. Cùng vị trí phát âm, cùng nguyên âm, khác nhau ở hơi và độ căng.

Âm thường 가: mềm, lỏng, chút hơi nhẹ, nguyên âm bắt đầu thấp. Âm bật hơi 카: luồng hơi mạnh. Âm căng 까: không hơi, gọn và đanh.

Tai người Việt rất nhạy với độ cao nên có thể nghe 가 thấp hơn hai khối kia. Điều đó có thật và giúp bạn nhận ra âm thường, nhưng nó đi theo phụ âm chứ không phải là thanh điệu của từ.

Từ mượn dùng âm bật hơi

카드 thẻ, 카페 quán cà phê, 파티 bữa tiệc, 티셔츠 áo thun.

Khi mượn từ tiếng Anh, tiếng Hàn viết k, t, p, ch bằng chữ bật hơi ㅋ, ㅌ, ㅍ, ㅊ. Và như ở 버스, phụ âm đứng trơ ở cuối được gắn thêm ㅡ: 카드, 티셔츠.

Đừng lẫn 커피 với 카페: một bên là thứ để uống, một bên là quán.